Hoe zorg je ervoor dat kinderen al vroeg ervaren wat techniek is? Niet door er alleen over te vertellen, maar door ze een zaag, boor, 3D-pen of werktekening in handen te geven. Op het Udens College gebeurt dat al jarenlang met Go4techniek: een programma waarbij basisschoolleerlingen uit groep 7 kennismaken met techniek in de praktijk. We spraken met Franca van Zon, onderwijsontwikkelaar techniek, en vrijwilliger Toon van der Steen over techniekplezier, vakmanschap en de plannen voor een nieuw Discovery Centre.
Een ochtend vol maken en ontdekken
Bij Go4techniek komen basisschoolleerlingen naar het Udens College om zelf een werkstuk te maken. Geen losse demonstratie, maar zelf ontdekken en ervaren. Meten, aftekenen, zagen, boren, buigen, veilen en ontdekken hoe een idee stap voor stap vorm krijgt.
“Het begint heel simpel,” vertelt Toon. “Leerlingen bekijken eerst een tekening. Daar staan maten bij en vervolgens gaan ze zelf aan de slag: wat betekenen deze formaten, hoe zet je millimeters om naar centimeters en waar moet ik aftekenen?” Pas daarna pakken ze het materiaal erbij. Want techniek begint niet bij zomaar iets maken, maar bij goed kijken, nadenken en begrijpen wat je gaat doen.
De werkstukken zijn bewust praktisch en tastbaar. Leerlingen maken bijvoorbeeld een houten tol, een telefoonhouder, een spiegeltje, een ballonwagen of een partylampje. Aan het einde van de ochtend gaat het gemaakte werkstuk mee naar huis. En dat is belangrijk, vindt Toon. “We willen altijd dat ze iets af krijgen. Dan kunnen ze thuis met trots vertellen: dit heb ik zelf gemaakt.”
Vrijwilligers met vakkennis en enthousiasme
Op woensdagochtend draait Go4 techniek met een groep van negen vrijwilligers. Veel van hen zijn gepensioneerde vakmensen of oud-docenten met een achtergrond in techniek en onderwijs. Sommigen zijn al sinds 2007 betrokken bij het programma. Toon is een van hen.
“Ik ben een keer mee gaan draaien en vond het meteen leuk,” vertelt hij. “Toen heb ik gezegd: niet tijdelijk, ik wil gewoon elke woensdagmorgen komen helpen.”
Die vaste groep vrijwilligers is goud waard, zegt Franca. “Ze brengen zoveel kennis, rust en enthousiasme mee. Leerlingen worden daardoor echt meegenomen. Niet gehaast, maar stap voor stap. En dat werkt.”
Ook de persoonlijke aandacht maakt verschil. Toon introduceerde naamkaartjes voor leerlingen én begeleiders. “Dan kun je elkaar gewoon bij naam aanspreken. Dat maakt het meteen persoonlijker. Zeker voor kinderen die het spannend vinden.”
Van afwachtend naar trots
Voor veel leerlingen is het de eerste keer dat ze met gereedschap werken. Sommigen komen voorzichtig binnen, anderen hebben thuis al eens geholpen met klussen en pakken het sneller op. Juist dat verschil maakt de ochtend waardevol.
“Je ziet kinderen soms wat afwachtend starten,” vertelt Franca. “Maar zodra ze zelf mogen kiezen wat ze gaan maken en merken dat het lukt, groeit dat enthousiasme.”
Toon herkent dat. “Ik had een keer een jongen die eigenlijk helemaal geen zin had om een spiegeltje te maken. Maar toen hij eenmaal mocht zagen, zag je hem helemaal opbloeien.”
Die ervaring blijft hangen. Franca hoort het ook terug van leerlingen die later opnieuw op school komen. “Dan zeggen ze: juf, dat werkstuk heb ik nog thuis liggen. Daar krijg ik echt energie van. Dan weet je dat ze iets meenemen. Niet alleen een werkstuk, maar ook een positieve ervaring met techniek.”
Kennismaken met techniek én het voortgezet onderwijs
Naast de woensdagochtend draait er op dinsdag een tweede programma. Dat ziet er iets anders uit, omdat Franca dan zonder de vaste vrijwilligersgroep werkt. Samen met een collega biedt ze opdrachten aan die leerlingen zelfstandiger kunnen uitvoeren, zoals werken met 3D-pennen, het bouwen van maquettes of het maken van vogelvoederhuisjes.
“Op dinsdag sluiten we wat meer aan bij wat leerlingen later in leerjaar 1 bij ons tegenkomen,” legt Franca uit. “Bijvoorbeeld eerst werken met 3D-pennen, terwijl ze in de brugklas verdergaan met 3D-printers.”
Zo ontstaat er niet alleen een kennismaking met techniek, maar ook met de school zelf. Leerlingen leren de lokalen, docenten en sfeer alvast kennen. Dat zorgt voor herkenning en vertrouwen wanneer ze later de overstap maken naar het voortgezet onderwijs.
“Als ze later terugkomen tijdens een open middag en een docent herkennen, merk je meteen dat dat iets doet,” zegt Franca. “Dan voelt die stap ineens veel minder groot.”
Een nieuw Discovery centre
Het Udens College kijkt ondertussen verder vooruit. In de zomervakantie wordt gestart met de bouw en inrichting (iov ontwikkeling) van een nieuw Discovery centre: een grote ruimte waar techniek, technologie en creativiteit samenkomen.
De exacte invulling krijgt nog vorm, maar de plannen zijn ambitieus. Er komt ruimte voor onder meer programmeren, 3D-printen, lasersnijden, robotica, greenscreens en creatieve technologie. “Het wordt echt een plek waar leerlingen op allerlei manieren kunnen ontdekken wat techniek allemaal kan zijn,” vertelt Franca.
Daarmee groeit het aanbod verder dan één kennismakingsmoment. Waar basisscholen nu vaak één keer langskomen, ontstaat straks ruimte om vaker terug te keren. Ook wordt gewerkt aan uitleenboxen waarmee basisscholen zelfstandig met techniek aan de slag kunnen rond thema’s als vervoer, bouwen en ontwerpen.
De basis blijft belangrijk
Toch betekent vernieuwing volgens Toon niet dat de basis verdwijnt. Integendeel. “Wat wij hier doen blijft belangrijk. Eerst rustig een tekening lezen, begrijpen wat je gaat maken en dan pas gaan zagen of boren. Soms willen kinderen te snel beginnen, maar die voorbereiding hoort erbij.”
Ook binnen het techniekonderwijs van het Udens College blijft daar aandacht voor. “We werken nog steeds met tekenborden, maatlijnen en technische tekeningen,” vertelt Franca. “Daar begint het uiteindelijk.”
Juist die combinatie maakt het sterk: moderne technologie én klassieke vaardigheden. Ontwerpen met je hoofd, maken met je handen en leren door te doen.
Techniek dichtbij brengen
Voor Het Techniek Loket raakt dit verhaal precies aan de kern van sterk techniekonderwijs. Techniek begint niet pas bij een profielkeuze of vervolgopleiding, maar veel eerder. Met nieuwsgierigheid, verwondering en de kans om zelf iets te maken.
Met Go4techniek, de inzet van bevlogen vrijwilligers en de ontwikkeling van het nieuwe Discovery centre laat het Udens College zien hoe techniekonderwijs laagdrempelig, praktisch en inspirerend kan zijn.
Of zoals Toon het mooi samenvat: “Leerlingen gaan naar huis met iets dat ze zelf hebben gemaakt. En daar zijn ze trots op.”
%20(1).jpg)
